Gen Z ในเอเชียแปซิฟิกท่องโลกออนไลน์มากที่สุด แต่ตกเป็นเป้าภัยไซเบอร์สูงสุด: ผลวิจัยจาก Kaspersky
เจาะลึกพฤติกรรมดิจิทัล สถิติความเสี่ยง และแนวทางความปลอดภัยของคนรุ่นใหม่ในยุคไซเบอร์
แคสเปอร์สกี้ (Kaspersky) เปิดเผยผลวิจัยใหม่จากผู้ตอบแบบสอบถาม 7,200 คนทั่วโลก ระบุว่ากลุ่ม Gen Z ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกใช้เวลาบนโลกออนไลน์สูงที่สุด โดยมีสัดส่วนใช้ชีวิตออนไลน์มากกว่าออฟไลน์ถึง 56% (ใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยทั่วโลกที่ 57%) และมีมากถึง 75% ที่ใช้สมาร์ตโฟนเป็นอุปกรณ์หลักในการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต อย่างไรก็ตาม แม้จะเป็นกลุ่มที่คุ้นเคยกับโลกดิจิทัลมากที่สุด แต่ Gen Z กลับกลายเป็นกลุ่มที่ได้รับการปกป้องน้อยที่สุด โดยกว่า 90% เคยประสบเหตุการณ์คุกคามทางไซเบอร์อย่างน้อยหนึ่งครั้งในช่วงปีที่ผ่านมา ทั้งการถูกแฮ็กบัญชีโซเชียล มีเดีย การรั่วไหลของข้อมูลส่วนบุคคล และการหลอกลวงออนไลน์
ภาพประกอบ: พฤติกรรมการใช้งานและความเสี่ยงทางไซเบอร์ของกลุ่ม Gen Z
1. ความมั่นใจดิจิทัลสวนทางกับความเข้าใจภัยคุกคามจริง
ผลสำรวจชี้ว่า Gen Z ในเอเชียแปซิฟิกประมาณ 67% มีความมั่นใจสูงในการใช้งานและรับมือกับสภาพแวดล้อมดิจิทัล นำโดยอินโดนีเซีย (77%) และเวียดนาม (71%) ขณะที่ประเทศไทยอยู่ที่ 65% ทว่าความมั่นใจนี้กลับสวนทางกับความตระหนักรู้ด้านความปลอดภัยจริง เพราะมีเพียง 26% ในภาพรวมภูมิภาคที่เชื่อว่าตนเองมีความรู้ในระดับสูงเกี่ยวกับภัยคุกคามและมาตรการป้องกัน โดยในประเทศไทยมี Gen Z เพียง 23% และประเทศจีนมีเพียง 10% เท่านั้นที่มั่นใจว่ามีความรู้ด้านความปลอดภัยไซเบอร์เพียงพอ
| ประเทศ | มั่นใจในการใช้งาน | เข้าใจภัยคุกคามระดับสูง | ใช้ Antivirus บนมือถือ |
|---|---|---|---|
| อินเดีย | 67% | 35% | 33% |
| อินโดนีเซีย | 77% | 28% | 16% |
| มาเลเซีย | 54% | 28% | 21% |
| จีน | 66% | 10% | 27% |
| ไทย | 65% | 23% | 20% |
| เวียดนาม | 71% | 24% | 39% |
| รวมเอเชียแปซิฟิก | 67% | 26% | 26% |
2. พฤติกรรมการป้องกันตัวสถิติต่ำที่สุดเมื่อเทียบกับคนรุ่นอื่น
แม้ความเสี่ยงทางไซเบอร์จะสูง แต่ Gen Z กลับละเลยการติดตั้งเครื่องมือป้องกันและปฏิบัติตามแนวทางความปลอดภัยพื้นฐาน โดยมีผู้ใช้งานซอฟต์แวร์ป้องกันไวรัสบนสมาร์ตโฟนเพียง 26% ซึ่งนับเป็นสัดส่วนที่ต่ำที่สุดเมื่อเทียบกับ Gen X (28%), Millennials (31%) และ Boomers (43%) นอกจากนี้ Gen Z ยังรักษาสุขอนามัยทางดิจิทัลน้อยที่สุด โดยมีเพียง 35% เท่านั้นที่ทำการเปลี่ยนรหัสผ่านอย่างสม่ำเสมอเป็นประจำ สวนทางกับกลุ่ม Boomers ที่เปลี่ยนรหัสผ่านเป็นประจำสูงถึง 53%
| เจนเนอเรชั่น | ใช้งาน Antivirus บนสมาร์ตโฟน | เปลี่ยนรหัสผ่านเป็นประจำ |
|---|---|---|
| Gen Z | 26% | 35% |
| Millennials | 31% | 48% |
| Gen X | 28% | 50% |
| Boomers | 43% | 53% |
3. สมาร์ตโฟนคือขุมทรัพย์ข้อมูล แต่ไร้การสำรองข้อมูลที่รัดกุม
สมาร์ตโฟนเปรียบเสมือนศูนย์รวมชีวิตของ Gen Z โดย 38% มองว่ารูปถ่ายและเอกสารส่วนตัวมีความสำคัญอย่างยิ่ง และอีก 30% ให้ความสำคัญกับรหัสผ่านข้อมูลเข้าสู่ระบบ แต่ความตระหนักนี้กลับสวนทางกับการป้องกัน เพราะมี Gen Z เพียง 1 ใน 3 เท่านั้นที่ทำการสำรองข้อมูล (Backup) จากสมาร์ตโฟนอย่างสม่ำเสมอ ก่อให้เกิดความเสี่ยงร้ายแรงหากสมาร์ตโฟนถูกเจาะระบบหรือสูญหาย ซึ่งจะเปิดโอกาสให้ผู้โจมตีเข้าถึงข้อมูลสำคัญทั้งหมด ทั้งรูปถ่ายส่วนตัว เอกสารยืนยันตัวตน อีเมล โซเชียลมีเดีย และธุรกรรมทางการเงิน
4. เสริมสร้างสุขอนามัยทางดิจิทัล และเครื่องมือป้องกันตัว
แคสเปอร์สกี้เน้นย้ำให้ผู้ใช้มองว่าความปลอดภัยไซเบอร์เป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตรประจำวัน โดยแนะนำให้ใช้โซลูชันแบบครบวงจรอย่าง Kaspersky Premium เพื่อป้องกันมัลแวร์และฟิชชิง, ใช้ Kaspersky Password Manager ช่วยสร้างและจัดเก็บรหัสผ่านที่คาดเดายาก, ติดตั้ง Kaspersky Who Calls ช่วยคัดกรองเบอร์มิจฉาชีพ รวมถึงใช้งาน VPN เมื่อเชื่อมต่อ Wi-Fi สาธารณะ นอกจากนี้ แคสเปอร์สกี้ยังได้เปิดตัวเกมออนไลน์เชิงโต้ตอบ “Case 404” ให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้ทักษะการรับมือกลโกงไซเบอร์และการยึดบัญชีผ่านสถานการณ์จำลองคดีสืบสวนสอบสวนอีกด้วย
มุมมองจากผู้บริหารแคสเปอร์สกี้
อิรินา เออร์มิโลวา (รองประธานฝ่ายการจัดการผลิตภัณฑ์ผู้บริโภค) ระบุว่า: “การใช้งานแอปและแพลตฟอร์มได้อย่างคล่องแคล่วไม่ได้หมายความว่าจะสามารถระบุกลโกง หรือจัดการรหัสผ่านได้อย่างปลอดภัย การป้องกันต้องกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตดิจิทัลในทุกๆ วัน”
เอเดรียน เฮีย (กรรมการผู้จัดการ ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก) เพิ่มเติมว่า: “ผลวิจัยเผยให้เห็นช่องว่างสำคัญระหว่างความมั่นใจและการเตรียมพร้อมจริง ซึ่งทำให้ Gen Z เป็นเป้าหมายที่น่าสนใจของอาชญากรไซเบอร์ จึงจำเป็นต้องเร่งยกระดับความรู้ดิจิทัลเพื่อการใช้งานที่ปลอดภัย”
*การศึกษานี้ดำเนินการโดยศูนย์วิจัยตลาดของแคสเปอร์สกี้ สำรวจกลุ่มตัวอย่าง 7,200 ราย จาก 18 ประเทศทั่วโลก
